દેવા સામે માંડવી, મુંદરા, વિરમગામ સહિત કચ્છના વિવિધ પોલીસ સ્ટેશનોમાં આજ દિન સુધીમાં ૩૨ ગુના નોંધાયેલાં છે, જે પૈકી ૮ ગુનામાં તે નિર્દોષ છૂટી ગયેલો છે અને અન્ય ૧૩ ગુનામાં ટ્રાયલ હજુ પેન્ડિંગ છે. આજની રેઈડ અગાઉ LCBએ ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ કોડાય પોલીસ મથકની હદમાં આવતા મોટી રાયણ ગામના તળાવ કાંઠે કંતાન ઢાંકીને ૭.૪૮ લાખનો ઈંગ્લિશ દારૂ જપ્ત કરેલો તે કેસમાં દેવરાજ સામે નામજોગ ફરિયાદ દાખલ કરી હતી.

આ ગુનામાં ચાર્જશીટ થયાં બાદ ૨૦ દિવસ અગાઉ ૦૯-૦૬-૨૦૨૬ના રોજ ભુજ સેશન્સ કૉર્ટના જજ તુષાર ખંધડીયાએ દેવરાજને ૫૦ હજારના જાતમુચરકા પર જામીન મુક્તિનો દુરુપયોગ નહીં કરવાની અને ફરી દારૂને લગતાં ગુનાઓમાં નહીં સંડોવાની શરતો સાથે જામીન પર મુક્ત કરેલો.

ગુજરાત પોલીસની કામગીરીને નિકટતાથી નિહાળતાં જાણકાર લોકો દાવો કરે છે કે બૂટલેગરો ખરેખર તો પોલીસની મિલિભગતથી જ રીઢા બને છે. પોલીસ ચોપડે અને સામાજિક રીતે ભલે આ લોકો બૂટલેગર તરીકે નામીચા હોય પરંતુ હકીકતે તેઓ કરોડોનું ટર્નઓવર ધરાવતા બદનામ બિઝનેસમેનો છે!

દારૂ ભરેલી ટ્રકો (મોટી ગાડીઓ) અન્ય રાજ્યમાંથી નિશ્ચિત સ્થળે પહોંચાડવાથી લઈને કટિંગ થયેલો માલ નાની નાની ગાડીઓ મારફતે શહેરો અને ગામડાંઓમાં શરાબ વેચતાં છૂટક પોઈન્ટો પર પહોંચે તે તમામ પ્રક્રિયા દરમિયાન સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનના પલળેલાં સાહેબો અને સ્ટાફને ગાંધીબાપુની છાપવાળા વિવિધ રંગબેરંગી કાગળો આપીને સાચવી લેવાય છે.

આજકાલ છૂટક પોઈન્ટો શરૂ કરવાનો માસિક હપ્તો બેથી અઢી લાખ સુધી પહોંચી ગયો છે. મુખ્ય કચેરીઓના નંદુ, કેબી, ટીકે કે રાજભા, ધંભા જેવા વહીવટદારો દર મહિને કાળા કાચવાળી ગાડીઓમાં આવીને હપ્તાના ઉઘરાણાં કરી જાય છે. જે-તે પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના સાહેબોનો પોઈન્ટદીઠ એક લાખનો હપ્તો તો વધારાનો!

આ મિલિભગતના પરિણામે જ દોરી-લોટો લઈને ખાતામાં જોડાયેલાં અનેક લોકો બે ચાર વરસમાં તો લક્ઝરિયસ કારોમાં મહાલતાં થઈ જાય છે!

પોલીસ ભલે પાંચ કે પચ્ચીસ બાટલીઓ સાથે છૂટક બૂટલેગરને પકડીને પ્રેસનોટ ફોટો આપીને કામગીરી કર્યાનો સંતોષ માને પણ ઘણાં કેસોમાં ખરો ખેલ ‘તપાસ’માં થતો હોય છે.

મોટી માત્રામાં દારૂ પકડાય તેવા કિસ્સામાં પોલીસ ચોપડે ફરાર રહેતાં બૂટલેગરોની મંશા હકીકતે જેલમાંથી ઝડપથી છૂટી જવા કાયદાકીય આંટીઘૂંટીઓનો ગેરલાભ લેવાની હોય છે.

લાખો કરોડોનો દારૂ પકડાવાનો ક્વૉલિટી કેસ હોય, આગોતરા જામીન ના મળે તેમ હોય તો કરોડોમાં આળોટતાં બૂટલેગરો ધંધાની આગોતરી ગોઠવણો કરીને સામેથી હાજર થઈ જાય છે.

એક જાગૃત નાગરિક તમે ચેક કરજો કે જે જે મોટાં બૂટલેગરો પાછળથી પકડાય છે તેમના ફોટો સાથેની પ્રેસનોટ બહુ ઓછી જોવા મળશે. ચીભડચોરોને પકડીને પ્રેસનોટ ફોટા ટ્વિટ કરતાં અધિકારીઓના ટ્વિટર એકાઉન્ટ ચેક કરી લેશો એટલે વગર કીધે ઘણું બધું સમજી જશો!

સામાન્ય રીતે, બૂટલેગરની ધરપકડ બાદ તેની સામેની તપાસ પૂરી કરી કૉર્ટમાં ચાર્જશીટ કરવાની સમયમર્યાદા ૬૦ દિવસની છે. મોટી માત્રામાં દારૂ પકડાયો હોય તેવા ગંભીર કેસોમાં સામાન્યતઃ કૉર્ટો પોલીસ તપાસ પૂરી થયા બાદ એટલે કે ચાર્જશીટ બાદ જામીન આપવા, ના આપવા અંગે નિર્ણય કરવાનું મુનાસિબ માનતી હોય છે. તેથી મોટા ગજાના બૂટલેગરો ઝડપથી ચાર્જશીટ કરવા પેટે વહેવાર કરતાં હોય છે.

કાયદાકીય જોગવાઈઓની આંટીઘૂંટીઓના લીધે આવા લિસ્ટેડ બૂટલેગરો જામીન પર છૂટી જાય છે અને ફરી એ જ પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાય છે. વક્રતા એ છે કે જો જામીનની શરતનો ભંગ કરવા બદલ જામીન રદ્દ કરવા અરજી કરાય તો કેવળ પોલીસ કેસ નોંધાવાથી ગુનો સાબિત થતો નથી તેમ માનીને મોટાભાગે કૉર્ટો જામીન રદ્દ કરવાની અરજી ફગાવી દે છે.

આ બૂટલેગરો જેલમાં જાય ત્યારે અંદર પણ બાટલીથી લઈને ખાટલી સુધીની ગોઠવણ કરી લેતાં હોય છે. જેલમાં બેઠાં બેઠાં ધંધો ચલાવતાં રહે છે.

ઑગસ્ટ ૨૦૨૪માં ગુજરાતના ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ મોટા ઉપાડે જાહેરાત કરેલી કે દારૂ યા ડ્રગ્ઝનું પરિવહન કરતાં જે વાહનો જપ્ત કરાશે તે વાહનોને કેસનો ચુકાદો આવે તે પહેલાં હરાજી કરીને વેચાણ કરી દેવાશે. જો આરોપી નિર્દોષ ઠરશે તો તેને વાર્ષિક પાંચ ટકાના વ્યાજદર સાથે વાહનની હરાજીમાં ઉપજેલી રકમ સરકાર પરત કરશે. આ માટે વિધાનસભામાં બહુમતિથી ગુજરાત પ્રોહિબિશન એક્ટ, ૧૯૪૯ની કલમ ૯૮ની પેટા કલમ ૨માં સુધારો કરવામાં આવેલો. બે વરસ થવા આવ્યાં, ગુજરાત કે કચ્છમાં કેટલાં બૂટલેગરોના જપ્ત વાહનોની હરાજી થઈ છે? બોલો ગાંધી બાપુની જય.